"Moeten we hier de auto voor pakken?" - Evert over bewust kiezen in plaats van automatisch rijden

Wie met Evert Kuiken praat, merkt al snel dat duurzaamheid voor hem niet iets van de laatste jaren is. Inmiddels woont hij bijna dertig jaar met zijn vrouw Carolien in Diemen. Ook in zijn werk speelt duurzaamheid een grote rol: Evert werkt in de wereld van zonnepanelen en groene daken en is daarnaast al jaren actief met duurzame initiatieven in Diemen, van energiebesparing tot het opzetten van een Repair Café. Die interesse begon zo’n 35 jaar geleden.

Duurzaamheid was toen eigenlijk nog helemaal niet zo’n ding. Ik ben er een beetje ingerold.”

"Hebben we die eigen auto eigenlijk nog nodig?"

Een eigen auto hadden Evert en Carolien lange tijd gewoon. Meestal reden ze in een wat oudere tweedehands auto. Naarmate hun kinderen ouder werden en steeds minder vaak meegingen, veranderde ook hoe vaak ze die auto eigenlijk nodig hadden.

Tijdens een vakantie ging hun auto kapot. In plaats van automatisch op zoek te gaan naar een vervanger, stelden ze zichzelf een andere vraag: moeten we eigenlijk nog wel een andere auto kopen?

We dachten: moeten we nou eigenlijk weer een andere auto kopen? Kunnen we niet gewoon zonder? Toen hebben we gezegd: laten we het gewoon proberen.”

Evert en Carolien maakten eerst gebruik van verschillende deelauto-aanbieders en pilots. Voor Evert was daarbij één ding belangrijk: als hij een auto zou gebruiken, dan het liefst elektrisch. Alleen bleek het aanbod van elektrische deelauto’s in Diemen op dat moment beperkt, en kreeg hij bij verschillende aanbieders te horen dat er voorlopig geen plannen waren.

Toen dacht ik: dan ga ik gewoon zelf iets organiseren.”

Via contacten in de duurzaamheidswereld en andere lokale deelinitiatieven kwam hij uiteindelijk bij OnzeAuto terecht. Zo kwam er een elektrische deelauto in zijn eigen buurt in Diemen.

Een auto wanneer ze hem nodig hebben

Inmiddels gebruiken Evert en Carolien de elektrische deelauto van OnzeAuto allebei op hun eigen manier. Evert zelf niet eens zo vaak: naar zijn werk gaat hij op de fiets en voor andere ritten kiest hij regelmatig voor de motor of het openbaar vervoer.

Voor Carolien is de deelauto een stuk belangrijker. Zij werkt in de jeugdgezondheidszorg en bezoekt voor haar werk regelmatig ouders in onder andere Zaandam en Purmerend. Met het openbaar vervoer zouden zulke afspraken veel meer tijd kosten. Buiten haar werk komt de auto bijvoorbeeld van pas als ze samen op familiebezoek gaan.

Een eigen auto missen? Evert zelf eigenlijk helemaal niet. Voor Carolien betekent delen soms wel iets meer plannen: naar de auto lopen, hem openen met de app, en heel soms staat hij niet precies op de plek waar je hem verwacht. Daar staat volgens Evert vooral veel gemak tegenover.

Je hoeft je niet bezig te houden met onderhoud of de APK: dat wordt allemaal geregeld. Daar heb je verder geen zorgen over. Dat vind ik een groot voordeel.”

Ook de beschikbaarheid, iets waar mensen volgens Evert vooraf regelmatig over twijfelen, blijkt in hun dagelijks leven nauwelijks een probleem. Heel af en toe is de auto bezet wanneer ze hem willen gebruiken, maar meestal kunnen ze gewoon op pad.

Eerst de fiets, trein of metro

Sinds ze geen eigen auto meer hebben, is hun manier van reizen niet compleet veranderd. Ook daarvoor probeerden Evert en Carolien al bewust te kiezen hoe ze ergens naartoe gingen. In Diemen hebben ze daar genoeg mogelijkheden voor: de fiets is voor veel bestemmingen een logische optie, de metro en trein zijn dichtbij en Amsterdam ligt om de hoek. Pas wanneer die alternatieven niet praktisch zijn, komt de auto in beeld.

Als we verder weggaan, denken we altijd even na: is dit met de trein te doen of pakken we toch de auto?”

Volgens Evert is dat misschien wel een belangrijk effect van autodelen. Wanneer er standaard een eigen auto voor de deur staat, is het gemakkelijk om die automatisch te pakken. Met een deelauto denk je nét iets bewuster na over wat voor die rit de handigste manier is om op pad te gaan.

Voor Evert gaat autodelen bovendien om meer dan hoe je van A naar B komt. Eigen auto’s staan een groot deel van de tijd stil en nemen ondertussen wel ruimte in op straat. Als we minder auto’s nodig hebben, blijft er meer ruimte over in de buurt, bijvoorbeeld voor meer groen.

Duurzaamheid zit in veel meer dan vervoer

De deelauto is maar één onderdeel van hoe Evert en Carolien proberen duurzamer te leven. Ze eten al vijf à zes jaar veganistisch, gaan bewust om met energie, water en warmte, hebben zonnepanelen op het dak en zelfs een regenwaterzak van zo’n 4.500 liter onder hun huis.

Maar als je Evert vraagt wat iemand zelf kan doen om duurzamer te leven, begint hij niet bij zonnepanelen of andere nieuwe producten. Zijn belangrijkste advies is juist veel eenvoudiger:

Alles wat je niet gebruikt, hoeft ook niet gemaakt te worden. Het kost geen energie en geen grondstoffen.”

Minder spullen kopen, minder vlees eten of bewuster omgaan met energie zijn volgens hem allemaal manieren om verschil te maken. Niet iedereen hoeft daarbij dezelfde keuzes te maken. Ook op vakantie past hij dat principe toe: vliegen proberen Evert en Carolien te vermijden, en de afgelopen jaren gingen ze meerdere keren met de trein naar het buitenland. Dit jaar lenen ze de zelfgebouwde camper van een collega voor drie weken Noorwegen, niet om zoveel mogelijk kilometers te maken, maar vooral om te wandelen en de omgeving te bekijken.

“Begin eens met je tweede auto”

Ook bij autodelen hoeft volgens Evert niet meteen alles anders. Hij merkt dat mensen het soms spannend vinden om hun eigen auto op te geven. Vooral de vraag of er wel een auto beschikbaar is wanneer je hem nodig hebt, hoort hij regelmatig. Zijn advies: maak de stap kleiner.

Als je het spannend vindt, begin dan eens met die tweede auto de deur uit te doen. Als je dan een auto nodig hebt, pak je een deelauto. Zo kun je ervaren hoe het is.”

Ook wanneer een eigen auto aan het einde van zijn levensduur is, kun je volgens hem eerst eens om je heen kijken voordat je automatisch een nieuwe koopt. Probeer een deelauto eens uit en ervaar zelf hoe het is om niet altijd een eigen auto voor de deur te hebben.

Een auto delen doe je ook samen

Evert en Carolien gebruiken de auto niet alleen, ze zijn ook ambassadeurs van de community in Diemen. Nieuwe deelnemers proberen ze persoonlijk welkom te heten: ze leggen uit hoe de auto werkt, vertellen hoe ze binnen de community met de auto omgaan en bieden aan om samen een eerste stukje te rijden.

Dan rijden wij eerst een stukje en laten we zien waar alle knopjes zitten. Daarna kan degene die nieuw is zelf verder rijden.”

Dat persoonlijke contact helpt om de eerste drempel weg te nemen. Tegelijkertijd merkt Evert dat verandering tijd kost: hij had gehoopt dat autodelen in Diemen sneller zou aanslaan, maar ziet ook hoeveel mensen gewend zijn aan het idee van een eigen auto voor de deur. Vooral die zekerheid loslaten kan spannend zijn.

Zijn eigen ervaring is inmiddels een stuk minder spannend. De deelauto is bijna altijd beschikbaar wanneer zij hem nodig hebben, en voor veel andere ritten zijn er genoeg alternatieven. Voor Evert is dat uiteindelijk precies waar het om draait: niet nooit meer autorijden, maar bewuster kiezen wanneer een auto echt nodig is.